Những trường hợp được hưởng án treo.
Án treo là một chế định quan trọng trong pháp luật hình sự Việt Nam, thể hiện chính sách khoan hồng của Nhà nước đối với người phạm tội khi xét thấy họ chưa cần thiết phải cách ly khỏi xã hội. Tuy nhiên, án treo không phải là một loại hình phạt và cũng không có nghĩa là người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự. Người được hưởng án treo vẫn bị Tòa án tuyên phạt tù nhưng được miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện trong thời gian thử thách.
Theo Điều 65 Bộ luật Hình sự và hướng dẫn tại Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị quyết số 01/2022/NQ-HĐTP, án treo là biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện mà Tòa án có thể áp dụng đối với người bị xử phạt tù không quá 03 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần thiết phải bắt họ chấp hành hình phạt tù.
Nói một cách dễ hiểu, người được hưởng án treo vẫn bị kết án và vẫn chịu một mức hình phạt tù cụ thể. Điểm khác là thay vì phải vào trại chấp hành hình phạt tù, người đó được trở về địa phương và chịu sự giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách.
Ví dụ: Một người bị Tòa án xử phạt 01 năm tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 02 năm. Người này không phải chấp hành 01 năm tù trong trại giam nếu tuân thủ đầy đủ các quy định trong thời gian thử thách.
2. Điều kiện để được hưởng án treo
Không phải cứ bị phạt tù dưới 03 năm là đương nhiên được hưởng án treo. Tòa án phải xem xét tổng thể nhiều yếu tố. Theo quy định hiện hành, người bị xử phạt tù có thể được xem xét cho hưởng án treo khi đáp ứng các điều kiện theo Điều 65 Bộ luật Hình sự và nghị quyết hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.
Thứ nhất, mức hình phạt tù không quá 03 năm
Đây là điều kiện cơ bản đầu tiên. Người bị Tòa án xử phạt tù không quá 03 năm mới thuộc trường hợp có thể được xem xét hưởng án treo.
Điều này không có nghĩa rằng tất cả người bị phạt từ 03 năm tù trở xuống đều được hưởng án treo. Đây chỉ là điều kiện về mức hình phạt; các điều kiện khác vẫn phải được đáp ứng.
Thứ hai, người phạm tội có nhân thân tốt
Nhân thân là một yếu tố quan trọng khi Tòa án xem xét án treo. Theo hướng dẫn, người được xem xét phải có nhân thân tốt, về cơ bản thể hiện ở việc ngoài lần phạm tội này, người phạm tội chấp hành chính sách, pháp luật và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của công dân tại nơi cư trú, nơi làm việc.
Việc đánh giá nhân thân không chỉ dựa vào việc người đó có tiền án, tiền sự hay không mà còn phải xem xét quá trình chấp hành pháp luật và các đặc điểm liên quan theo quy định.
Thứ ba, có từ 02 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trở lên
Người phạm tội cần có các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, trong đó có ít nhất 02 tình tiết thuộc trường hợp được pháp luật quy định, và có thể có tình tiết giảm nhẹ khác theo quy định.
Những tình tiết thường gặp có thể bao gồm thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tự nguyện bồi thường hoặc khắc phục hậu quả, phạm tội lần đầu thuộc trường hợp ít nghiêm trọng và các tình tiết khác được pháp luật công nhận.
Tuy nhiên, việc có tình tiết giảm nhẹ không đồng nghĩa chắc chắn được hưởng án treo. Tòa án vẫn phải đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội và các yếu tố khác.
( Hình ảnh chỉ mang tính chất minh họa)
Thứ tư, có nơi cư trú rõ ràng hoặc nơi làm việc ổn định
Đây là yếu tố cần thiết để bảo đảm việc giám sát, giáo dục người được hưởng án treo trong thời gian thử thách.
Người hưởng án treo sẽ được giao cho cơ quan, tổ chức hoặc chính quyền địa phương có thẩm quyền giám sát, giáo dục theo quy định. Trong thực tế xét xử, bản án có thể ghi nhận việc giao người hưởng án treo cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú để quản lý, giám sát và giáo dục.
Thứ năm, xét thấy không cần thiết phải bắt người phạm tội chấp hành hình phạt tù
Đây là điều kiện mang tính quyết định.
Ngay cả khi người phạm tội đáp ứng các điều kiện nêu trên, Tòa án vẫn phải đánh giá liệu việc cho hưởng án treo có phù hợp hay không. Nếu xét thấy việc cho người đó cải tạo tại cộng đồng vẫn đủ tác dụng răn đe, giáo dục và không gây nguy hại cho xã hội thì có thể cho hưởng án treo. Ngược lại, nếu cần thiết phải cách ly người phạm tội khỏi xã hội thì Tòa án có thể không cho hưởng án treo
Như vậy, không phải tất cả các trường hợp phạm tội đều được hưởng án treo. Người bị kết án phải đáp ứng các điều kiện theo quy định mới được hưởng án treo
Nếu bạn đang gặp vướng mắc về các quy định liên quan đến điều kiện hưởng án treo hoặc bất kỳ câu hỏi nào khác, hãy liên hệ chúng tôi, việc tham khảo ý kiến luật sư ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp xác định đúng hướng xử lý.
CÔNG TY LUẬT TNHH BARRISCO
Trụ sở chính: Liền kề 88 ngõ 6 phố Nguyễn Văn Lộc, phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội.
Hotline: 0822.689.333 (LS. Nguyễn Như Hoàng)
Bình luận