KHI NÀO PHẢI HÒA GIẢI TẠI UBND XÃ TRƯỚC KHI KHỞI KIỆN TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI;
KHÔNG HÒA GIẢI TẠI UBND CÓ BỊ TRẢ LẠI ĐƠN KHỞI KIỆN KHÔNG;
KHI NÀO PHẢI HÒA GIẢI TẠI UBND XÃ TRƯỚC KHI KHỞI KIỆN TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI? NHIỀU NGƯỜI BỊ TRẢ LẠI ĐƠN VÌ THIẾU BƯỚC NÀY?
Hiện nay có rất nhiều cá nhân khi phát sinh tranh chấp đất đai thường gửi đơn trực tiếp đến tòa án để yêu cầu giải quyết. Sau khi nộp đơn khởi kiện, một số tranh chấp thuộc trường hợp phải tiến hành hòa giải tranh chấp đất đai, Tòa án sẽ ban hành Thông báo sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện yêu cầu người khởi kiện nộp bổ sung Biên bản hòa giải tại UBND xã, phường. Nếu người khởi kiện không bổ sung được trong thời hạn quy định thì Tòa án sẽ ban hành thông báo trả lại đơn khởi kiện. Bài viết sau đây sẽ giúp người đọc hiểu rõ hơn tại sao lại bị trả lại đơn khởi kiện.
1. NHÀ NƯỚC KHUYẾN KHÍCH CÁC BÊN TỰ HÒA GIẢI TẠI UBND CẤP XÃ
- Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải, hòa giải ở cơ sở theo quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở, hòa giải theo quy định của pháp luật về hòa giải thương mại hoặc cơ chế hòa giải khác theo quy định của pháp luật.
- Trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai quy định tại Điều 236 của Luật này, các bên tranh chấp phải thực hiện hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp.
Các cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh đất đai:
Trường hợp 1: Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp hoặc một trong các bên tranh chấp có Giấy tờ về quyền sử dụng thì do Tòa án giải quyết.
Trường hợp 2: Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không có Giấy tờ về quyền sử dụng đất thì các bên tranh chấp được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định sau đây:
+ Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quy định tại khoản 3 Điều này;
+ Khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.
* Trường hợp các bên tranh chấp lựa chọn giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền thì việc giải quyết tranh chấp đất đai được thực hiện như sau:
Trường hợp tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giải quyết. Sau thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã mà các bên tranh chấp không khởi kiện hoặc khiếu nại theo quy định tại điểm này thì quyết định giải quyết tranh chấp của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có hiệu lực thi hành.
(Hình ảnh chỉ mang tính chất minh họa)
2. CÁC TRƯỜNG HỢP CẦN HÒA GIẢI TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI
2.1. Trường hợp các bên lựa chọn giải quyết tranh chấp tại UBND cấp có thẩm quyền:
Các bên tranh chấp phải thực hiện hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp trước khi được Ủy ban nhân dân cấp xã giải quyết tranh chấp. (Căn cứ khoản 2 Điều 235 Luật đất đai 2024)
2.2. Trường hợp các bên lựa chọn giải quyết tranh chấp tại Tòa án theo thủ tục tố tụng dân sự
Việc hòa giải tranh chấp đất đai là điều kiện để các bên khởi kiện tại Tòa án trong một số trường hợp nhất định. Đương sự có thể bị trả lại đơn khởi kiện vì chưa có đủ điều kiện khởi kiện theo điểm b khoản 1 Điều 192 Bộ Luật tố tụng dân sự 2015. Theo hướng dẫn tại Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTPTANDTC thì các trường hợp cần và không cần hòa giải tại UBND cấp xã để khởi kiện về tranh chấp đất đai tại tòa án như sau:
Đối với tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất mà chưa được hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, nơi có đất tranh chấp theo quy định thì được xác định là chưa có đủ điều kiện khởi kiện quy định tại điểm b khoản 1 Điều 192 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
Đối với tranh chấp khác liên quan đến quyền sử dụng đất như: tranh chấp về giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất, tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất, chia tài sản chung của vợ chồng là quyền sử dụng đất,... thì thủ tục hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp không phải là điều kiện khởi kiện vụ án.
3. TRÌNH TỰ, THỦ TỤC HÒA GIẢI TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI TẠI XÃ
3.1. Hồ sơ đề nghị hòa giải tranh chấp đất đai
Thành phần hồ sơ bao gồm:
- Đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai.
- Giấy tờ, tài liệu có liên quan về nguồn gốc đất, quá trình sử dụng đất và hiện trạng sử dụng đất (nếu có).
- Văn bản ủy quyền theo quy định của pháp luật (trường hợp thực hiện qua ủy quyền).
Căn cứ điểm a, điểm b khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024 quy định về hòa giải tranh chấp đất đai:
2. Trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai quy định tại Điều 236 của Luật này, các bên tranh chấp phải thực hiện hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp. Việc hòa giải tranh chấp đất đai tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp được thực hiện như sau:
a) Sau khi nhận được đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp đất đai, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm thành lập Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai để thực hiện hòa giải tranh chấp đất đai;
b) Thành phần Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai bao gồm: Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã là Chủ tịch Hội đồng, đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã, công chức làm công tác địa chính, người sinh sống lâu năm biết rõ về nguồn gốc và quá trình sử dụng đối với thửa đất tranh chấp (nếu có). Tùy từng trường hợp cụ thể, có thể mời đại diện tổ chức, cá nhân khác tham gia Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai;
Việc hòa giải tranh chấp đất đai tại Ủy ban nhân dân cấp xã được thực hiện trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp đất đai.
Không phải tất cả các trường hợp tranh chấp đất đai đều phải bắt buộc hòa giải tại UBND xã. Đối với tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất mà chưa được hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, nơi có đất tranh chấp theo quy định thì được xác định là chưa có đủ điều kiện khởi kiện quy định tại điểm b khoản 1 Điều 192 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Đây là điểm mấu chốt khiến khiến nhiều người bị trả lại đơn.
Nếu bạn đang gặp vướng mắc về hòa giải tranh chấp đất đai, trình tự thủ tục hòa giải tại UBND xã, hồ sơ khởi kiện, mức đóng tạm ứng ( nếu có), hoặc bất kì câu hỏi nào khác, hãy liên hệ chúng tôi để được giải đáp. Việc tham khảo ý kiến luật sư ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp xác định đúng hướng xử lý, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và xây dựng phương án giải quyết phù hợp với quy định của pháp luật.
CÔNG TY LUẬT TNHH BARRISCO
Trụ sở chính: Liền kề 88 ngõ 6 phố Nguyễn Văn Lộc, phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội
Hotline: 0822.689.333 (LS. Nguyễn Như Hoàng)
Bình luận